علمی عمومیکتابهای متفرقه

فیزیک در تاریخ

نام کتاب : فیزیک در تاریخ
نویسنده : برنال
مترجم : علی معصومی
انتشارات : انتشارات فرهنگان
نوبت چاپ : اول ۱۳۷۲
زبان : فارسی
لینک دانلود : Picofile
نوع فایل : PDF (نرم افزارهای مورد نیاز)

 

بخشی از مقدمه نویسنده :

این کتاب گرد آمده ی چند درس در مورد تاریخ و ماهیت فیزیک تجربی است که به دانشجویان سال اول رشته ی فیزیک دوره ی مایکل مس کالج برک بک عرضه شده است و اینک با انشای نویسنده ارائه می شود. هدف آن است که تاریخ علم فیزیک تا پایان سده ی نوزدهم، یعنی پایان عصر فیزیک کلاسیک، پیش از کسف اتم و نسبیت، بررسی شود. کشف اتم و نسبیت، تغییری را رقم زد که اگر از تحولات حاصل از رنسانس بزرگ تر نباشد، دست کمی از آنها ندارد و عنوان نخستین انقلاب علمی برازنده ی آن است.
نویسنده احساس می کند که در برابر اعتبار و وجهه ی کشفیات جدید، احتمالاً بخش بزرگی از موضوعات قدیم تر این علم از یادها خواهد رفت، و لازم است برای زنده نگه داشتن آنها در ذهن فیزیکدانهای جدید فکری بشود تا چگونگی تکامل فیزیک (به عنوان ماحصل تاثیر متقابل ضرورت های دریانوردی و علم توپخانه از یک سو و تکامل اندیشه های فلسفی و دینی از سوی دیگر) روشن بماند.
بخش عمده ای از فیزیک نوین را مطالب نظری تشکیل می دهند که حاصل کاربرد روش های پیچیده ی ریاضی است، و سهم آزمایش در این علم الزاماً کاهش یافته است. ظاهراً این وضع تناقض آمیز به نظر می رسد؛ چه در عضر حاضر آزمایش های فیزیکی از همیشه پیچیده تر و گرانتر است. نویسنده دامنه ی این سلسله درس ها را به زمان کنونی نکشانده است و البته دلیل این امر بی علاقگی نبوده است، بلکه از آنجا که در دیگر درس های بخش فیزیک دانشگاهی مرتباً در مورد آن ها بحث می شود از دوباره کاری پرهیز شده است.
در این کار ناگزیر عنصری تاریخی وارد می شود، اما ورود آن روال متفاوتی دارد؛ چون بانیان دگرگونی های بزرگ سده ی بیستم یعنی رادرفورد، بور، پلانک و انیشتین اخیراً وفات یافته اند و معاصر به حساب می آیند، کارشان در خظر فراموشی نیست.
در تدریس شفاهی، نمی توان کل موضوع را به همان آراستگی که در یک کتاب عرضه می شود ارائه کرد. علاوه بر تفاوت هایی که میان زبان محاوره و زبان مکتوب وجود دارد، در بیان شفاهی مطالب تاریخی ناچار باید سادگی و ایجاز را مراعات کرد. در این کتاب، همین مطالب ساده شده را بدون حک و اصلاح، اما مبتنی بر مطالعاتی که نویسنده سالها داشته، عرضه کرده است.
سعی بر این بوده است که نشان داده شود افکار گذشتگان دور، بیش از آنکه تصور می رود، با علم مناسبت دارد. مثلاً مفهوم اتم علاوه بر آن که از لحاظ زبانی میراث خوار دموکریتوس یونانی است، با مفهوم اتم در فیزیک جدید ارتباطی ناگسستنی دارد. یا اندیشه های فیلسوفانی چون افلاطون و ارسطو، با همه ی تخیلی بودنشان، بر سراسر جریان تکامل علم فیزیک تاثیر داشته اند. بسیاری از پیشرفت های علم فیزیک عبارت از نقد و رد این اندیشه هاست. بدین ترتیب، حتی اندیشه های غلط آنها هم به نحوی در غنای معرفت بعدی نقش داشته است.
روش های علم فیزیک هم مانند برخی مفاهیم آن، ریشه در اعصار باستان دارد. روش تجربی به خودی خود بخشی از فعالیت های سازندگی بشر به شمار می آید و طبعاً از سودمندی علمی آن جدایی پذیر نیست. تکامل توپ ها و ماشین بخار، هر دو محصول تلمبه های آبی عهد عتیق هستند که برای آبیاری یا نواختن ارگ بادی به کار می رفت.
در آغاز، علم فیزیک عبارت بود از تدوین دستاوردهای کار صنعتگران؛ اما در عصر جدید عکس این فرایند روی می دهد: تکنولوژی عبارت است از فیزیک کاربردی. مفاهیم بنیادی مانند کار و انرژی، در اصل از حوزه ی عمل به عرصه ی نظر وارد شده اند. حتی پیدایش ماشین بخار هم، که به علت شناخت خلا به حق ماشین فلسفی خوانده می شد، جز از راه تجارب علمی آهنکارانی چون نیو کامن دارتموتی امکان پذیر نبود.
اعتقاد نویسنده بر آن است که تاریخ، مدخل مناسبی برای آشنایی با مفاهیم فیزیکی است و امیدوار است خوانندگان این کتاب موفق شوند دست کم بخشی از ارتباط متقابل جنبه های نظری و عملی این علم را دریابند.

 

فهرست کتاب :

بخش ۱ : فیزیک چیست؟
بخش ۲ : علم باستان
بخش ۳ : سرچشمه های علم باستان
بخش ۴ : فیزیک یونانی
بخش ۵ : فیزیک در قرون وسطی
بخش ۶ : فیزیک خورشید مرکزی
بخش ۷ : علم و دین
بخش ۸ : تولد دینامیک
بخش ۹ : ماهیت نور و رنگ
بخش ۱۰ : ظهور ماشین بخار و نظریه گرما
بخش ۱۱ : الکتریسیته و مغناطیس
بخش ۱۲ : نتیجه گیری

نوشته های مشابه

‫۲ دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا